Vroeg!

Bijna dertig jaar lang bleef het een van de grootste mysteries uit de hiphopgeschiedenis: wie zat er achter de moord op Tupac Shakur? De rapper werd in 1996, op 25-jarige leeftijd, doodgeschoten in Las Vegas. Nu is er eindelijk een veroordeling. Voormalig bendelid Duane ‘Keffe D’ Davis is schuldig bevonden aan het organiseren van de moord en hoort vandaag zijn straf. Tupac was veel meer dan een rapper. Hij was ook acteur en activist, die met zijn muziek racisme, armoede en ongelijkheid aankaartte. Ook jongeren die hem nooit hebben meegemaakt, luisteren vandaag nog naar zijn muziek. Waarom groeide Tupac uit tot zo’n icoon? Wat weten we bijna dertig jaar later écht over zijn dood? En verandert deze veroordeling iets aan het verhaal dat rond hem is ontstaan? Te gast: post-doctoraal onderzoeker Kim Dankoor.

Het is al weken onrustig in Frankrijk. Scholieren en studenten gaan de straat op om te protesteren tegen het onderwijssysteem dat aan alle kanten piept en kraakt: van overvolle klaslokalen, een tekort aan leraren tot aan vervallen lesgebouwen. De intensiteit van de protesten lijkt nog niet af te nemen en escalaties en geweld worden niet geschuwd. En wie wat van Frankrijk weet, weet dat protesteren daar niet vreemd is. Maar hoe is dat ooit zo ontstaan? Om dat uit te zoeken, duikt Emma van den Berg dit uur in de Franse protesthistorie met Niek Pas, historicus aan de Universiteit van Amsterdam.

"The World Needs More Space, dat kan je interpreteren als een uitbreiding van de activiteiten van de mens in de ruimte. Maar wat gaat dat effectief betekenen? Zullen er steeds meer mensen voor een lange periode verblijven in de ruimte? En wat gaan ze daar dan doen? Wonen, werken, landbouw bedrijven of moeten we denken aan militaire activiteiten? Jan praat erover met onderzoeker ruimtelandbouw Wieger Wamelink, en aan de lijn Frans von der Dunk, hoogleraar ruimterecht aan de Universiteit van Nebraska.

Wanneer vinden we iets rechtvaardig? Dat lijkt een simpele vraag, totdat je ermee naar de rechtszaal gaat. Want wat eerlijk voelt, is niet altijd hetzelfde als wat juridisch juist is. Voormalig rechter Aisha Dutrieux schreef het boek 'Dit is niet rechtvaardig', waarin ze aan de hand van twaalf bekende Nerderlandse rechtszaken laat zien hoe rechters tot hun oordeel komen en waarom dat oordeel soms heel anders kan zijn dan wat wij als samenleving verwachten

Brazilië maakt zich op voor de presidentsverkiezingen van zondag. Huidig president Lula da Silva neemt het op tegen onder anderen Flávio Bolsonaro, de zoon van oud-president Jair Bolsonaro. Een verkiezing in een land waar de politieke tegenstellingen diep zijn. Waar komt die verdeeldheid vandaan? Wat typeert de belangrijkste spelers in deze verkiezingsstrijd? En wat staat er voor Brazilië op het spel? Daarover spreken we met Kees Koonings, emeritus hoogleraar Braziliaanse Studies, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, het CEDLA en de Universiteit Utrecht.

Vandaag begint de kinderboekenweek. Een week waarin kinderen worden aangemoedigd om boeken open te slaan, verhalen te lezen en vooral: plezier te hebben in lezen. Maar ondertussen komt uit recent internationaal PISA onderzoek naar voren dat de leesvaardigheid onder Nederlandse jongeren afneemt. Maar wat betekent dat eigenlijk?  Kunnen kinderen straks geen boek meer lezen? En is er daadwerkelijk sprake van een leescrisis? Jan praat erover met kinderboekenschrijver en leraar Barend Last en directeur van de landelijke stichting voorleesexpress Annet Stegeman.

De 100 Dagen-series van regisseur Katinka de Maar zijn een groot succes. Hierin schijnt ze licht op plekken waar normaal niet veel mensen binnenkijken. Serie één, 100 Dagen Voor de Klas, zorgde er zelfs voor dat meer mensen het docentschap overwogen. In haar nieuwste serie duikt ze in de gehandicaptenzorg, een plek waar de gemiddelde mens zijn ogen voor sluit. Hoe neem je een kijker mee in een wereld die hen vreemd is? Hoe laat je de allerkwetsbaarsten van de samenleving zien op een manier die hen eer aan doet? Jan van Poppel gaat in gesprek met Katinka de Maar!

Greenpeace biedt vandaag een petitie aan in de Tweede Kamer. Ze hebben een duidelijke boodschap: belast de extra winsten van oliebedrijven die ontstaan door de oorlog in het Midden-Oosten. Waar komt die overwinst precies vandaan? Kun je die extra winst überhaupt belasten? En merken wij als consument de gevolgen van geo-politieke verhoudingen direct aan de pomp? Daarover praat Bemshi de Visser met energie- en olie-expert Ronald de Zoete en hoogleraar Fiscale Economie Ruud van den Dool.

De regen van september brengt voorlopig weinig verlichting: Rijkswaterstaat meldt dat het herstel van de grondwaterstanden traag verloopt en de rivierafvoeren uitzonderlijk laag blijven. Dat zet ook de kwaliteit van onze rivieren onder druk. Gisteren was het Wereld Rivierendag, een dag waarop wereldwijd aandacht wordt gevraagd voor het belang van schoon zoetwater en goed waterbeheer. Maar hoe staat het er nu écht voor met onze eigen rivieren? Hoe schoon zijn onze rivieren? En kunnen we er ooit weer rechtstreeks uit drinken?  Daarover praat Ruben met holistisch ecoloog en oprichter van Drinkable Rivers Li An Phoa!

In Ethiopië laait de strijd tussen de federale regering en rebellen groepen opnieuw op, nadat in 2022 een bloederige burgeroorlog ten einde kwam. En in de rest van de Hoorn van Afrika verschuiven geopolitieke machtsverhouding. In Ethiopie hebben 7 rebellen groepen de krachten verenigd en een vliegveld bezet. Valt een burgeroorlog in het land nog te voorkomen? Hoe ziet het geopolitieke speelveld eruit, hoe voorkomen we verdere escalatie van het geweld en welke rol ligt daarin voor de EU? In deze aflevering gaat Bemshi de visser in gesprek met hoogleraar Internationale Betrekkingen Mirjam van Reisen!